سينما يك ضرورت
محمدباقر بابايياصل
امروزه سينما مانند اوائل به وجود آمدنش تنها كاربرد تفنني و تفريحي ندارد و تنها افراد مرفه جامعه براي تفريح و سرگرمي از آن استفاده نميكنند بلكه به مرور زمان كاربردهاي سينما افزايش يافته و رازي كه در سينما نهفته بود آشكار شده و در مسائل اجتماعي، اقتصادي، سياسي و آموزشي از آن استفاده مي كنند و نتيجه اين كه سينما اكنون يك ضرورت هر جامعه است. فيلم يك زندگي است كه در آن عده اي ايفاي نقش مي كنند و ما بايد با همديگر در كنار هم فيلم را ببينيم نه اينكه هر كس به صورت تنهايي فيلم تماشا كند مخصوصاً امروزه در خانه ها مُد شده تلويزيون هاي متعدد مورد استفاده قرار مي گيرد و هر كس به صورت مستقل و جدا از ديگران فيلم مي بينند به نظر بنده اين روش غلط است. سينما باعث مي شود ما با همديگر يك فيلم ببينيم و در مورد نقش هاي آن اظهارنظر كنيم و اين روش به اجتماعي شدن افراد جامعه كمك مي كند به خصوص كه ما نگران هجوم فرهنگي دشمن از طريق ماهواره و اينترنت هستيم بايد سينماها را حفظ كنيم و خانواده ها را جهت رفتن به سينما تشويق كنيم.
در سال 1310 سينما ايران خوي تأسيس شده و صاحب نظران فرهنگي و هنري كه اين مطلب را مي شنوند اين گونه قضاوت مي كنند كه مردم خوي آن قدر با فرهنگ بوده و هستند كه در سال 1310 صاحب سينما بودند يعني سينما معرف قدمت فرهنگي شهر است. ما براي حفظ يك پل قديمي كه روزگاري مردم و چهارپايان از روي آن رد مي شدند و اكنون هيچ كاربردي ندارد ميراث فرهنگي ميدانيم و حفاظت از آن را وظيفه همگاني حساب مي كنيم و ميلياردها ريال هزينه صرف مي كنيم تا يك آجر آن به زمين نيافتد چرا به سينما كه يك مكان فرهنگي است و هنوز هم آن كاربرد خود را حفظ كرده ريالي هزينه نمي كنيم؟
صنعت سينما صنعتي است كه افراد زيادي در بخشهاي مختلف آن مشغول فعاليت هستند و در مراكز آموزشي به فراگيري حرفه هاي مختلف آن هستند كه براي حمايت از آنها بايد سينما تقويت شود.
تكنيك هايي كه وارد حرفه سينما شده بايد سعي كنيم سالن هاي سينماي خود را به آن تكنيك ها مجهز كنيم. از نظر نور، از نظر صدا و تصوير و سالنهايي كه فيلم در آن نمايش داده مي شود بايد به پيشرفت هاي روز مجهز شوند آن وقت آن فيلم مورد استقبال قرار مي گيرد و تأثير خود را مي گذارد و طرفدار پيدا مي كند البته خود فيلم هم مهم است. قطعاً اگر سالنهاي سينما مشتري داشته باشد تهيه كننده و كارگردان هم به فكر ارتقاي كيفي فيلم خود جهت استقبال مردم خواهند افتاد.
گسترش ويدئو يا بهتر بگويم نمايش خانگي مي تواند به عدم استقبال مردم از سينماها كمك كند همان طور كه فرسوده بودن سينماها، عدم توجه به ذائقه تماشاگران فيلم دلائل خوبي براي آن مي تواند باشد. عده اي بر اين عقيده اند كه چون سينماها مشتري كمتري دارند پس توجيه اقتصادي نداشته و بايد كاربرهاي آن تغيير كرده و فضاي تجاري و غيره ايجاد شود. ولي صاحب نظران و مسئولين فرهنگي معتقدند كه سينما هنر در حال تغيير و تحول و پوياست و روز به روز امكانات و روشهاي جديد به وجود مي آيد كه براي استقبال مردم به روز رساني امكانات و فضا ضروري است. در تهران و ساير مناطق كشور با همان هدف مجتمع هاي فرهنگي ـ تجاري و سينمايي ايجاد شده و روز به روز بر تعداد تماشاگران افزوده مي شود تا جائي كه در ماه مبارك رمضان امسال بعضي از سينماهاي تهران تا موقع سحري به فعاليت خود مشغول بودند.
دلائل بسته شدن سينماها
دلائل بسته شدن سينماها متفاوت است و مي تواند دلايل خاص منطقهاي نيز داشته باشد اما قبل از هر چيز بايد ضرورت سينما در جامعه تبيين شود. چون بعضي ها با توجه به شرايط دلائل مختلفي را بيان مي كنند كه كمتر مورد تاييد صاحب نظران فرهنگي است. ما بايد بيشتر از هر چيز به اين مطلب توجه كنيم كه بستن سينما تنها به خاطر روي گرداندن مردم از فيلم نيست بلكه دنبال برنامه اي براي كشاندن مردم به سينماها نداريم. مثلاً اگر رسيدگي به وضعيت ظاهري و بناي ساختمان و به روز رساني امكانات سينماها انجام نشود و با همين ساختمان هاي نامطلوب و امكانات صوت و نور دستگاه هاي نمايش فيلم و فيلم هاي غيرقابل توجه، پائين بودن استقبال مردم از سينماها را بهانه تعطيلي قرار دهيم به مردم و دوستداران سينما ارج نهاده نشده و به فرهنگ خدمتي صورت نگرفته است.
دليل بسته شدن سينماهاي خوي به استنادنامه حوزه هنري استان كه در مطبوعات منعكس شده خطرات جاني ناشي از فرسودگي سينما به استناد مصوبات كميسيون بند 5 آئين نامه سالن هاي نمايش عنوان شده ولي چون اين كميسيون در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي خوي تشكيل شده بايد عرض كنم كه در مصوبات كميسيون مذكور فقط بازسازي سينما ايران و رفع نواقصات سينما آسيا مدنظر بود و اگر كارشناسان نظري غير از مصوبات كميسيون داشتند راهكار بهتر اين بود كه حداقل كار بازسازي يك سينما شروع مي شد و پس از اتمام آن، رفع نواقصات سينماي ديگر انجام مي گرفت و هر دو امكان فرهنگي به صورت يكي از مردم خوي گرفته نمي شد.
بحث ديگر كم كردن فضاهاي فرهنگي است. ما بايد براي توسعه فرهنگي فضاهاي فرهنگي را توسعه بدهيم در اين بين اگر كسي معتقد به كم كردن فضاها و اماكن فرهنگي باشد خدمتي به فرهنگ نكرده است. اگر ما نميتوانيم از يك مكان استفاده بكنيم نبايد صورت مسئله را پاك بكنيم بايد با همفكري صاحب نظران فرهنگي دنبال راهكار باشيم.
اگر اينگونه به تعطيلي سينماها اقدام شود به نوعي به اين مسئله تأكيد ميكنيم كه سينما نياز نيست و به بستن سينماهاي موجود كمك مي كنيم.
اقدامات فرهنگ و ارشاد اسلامي در حوزه سينما
فرهنگ و ارشاد اسلامي بنا به رسالت فرهنگي و هنري خوي اهميت زيادي را به حوزه سينما داده و يكي از معاونت هاي مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي معاونت سينمايي است. نمايش خانگي يكي از طرح هاي موفق بوده كه شركت هاي خصوصي با كمك و حمايت فرهنگ و ارشاد اسلامي اين كار را انجام مي دهند. تكوين فيلم يعني از فيلمنامه تا پخش فيلم مورد حمايت فرهنگ و ارشاد اسلامي است. براي كمك به رشد و توسعه فعاليت هاي سينمايي و سالنهاي سينما مؤسسه سينما شهر توسط فرهنگ و ارشاد اسلامي تأسيس شده در مناطقي كه استقبال دست اندركاران و مسئولين بوده بازسازي سينماها و احداث سالنهاي سينما را در دستور كار خود داشته است، و براي اينكه اقتصاد سينما تضمين شود حتي در مجتمع هاي سينمايي با همكاري شهرداريها و مسكن و شهرسازي با در اختيار گذاردن زمينهاي كم بهاو صدور مجوز اماكن تجاري اقدامات خوبي انجام گرفته طوري كه در بعضي از شهرها رفته رفته با افزايش مشتريان روبه رو بوديم.
در مورد سينماهاي خوي هم معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تعهد كرده حداكثر يك سوم بازسازي يكي از سينماها را بپردازد.
در بحث آموزش با همكاري مراكز آموزش عالي و انجمن هاي سينماي جوان و ساير مؤسسات اقدامات وسيعي انجام مي شود كه از حوصله بحث خارج است.
در اختيار گذاردن تسهيلات لازم جهت ساخت فيلم و برگزاري جشنوارههاي فيلم به خصوص جشنواره فيلم فجر كه از جمله جشنوارههاي معتبر بين المللي است از جمله اقدامات فرهنگ و ارشاد اسلامي است.
